اگر این علائم را دارید، ممکن است به افسردگی عاطفی فصلی مبتلا باشید

ماه دسامبر به عنوان ماه آگاهیبخشی در مورد افسردگی فصلی شناخته میشود. دلایل این موضوع نیز واضح است: روزها کوتاه میشوند، هوا سرد است و شبها طولانیتر میشوند. این تغییرات فصلی برای بسیاری آزاردهنده هستند اما برای برخی، این احساسات فراتر از ناراحتی معمولی است.
حدود 5 درصد از افراد به اختلال عاطفی فصلی (SAD) مبتلا میشوند که شامل علائمی مانند:
- کاهش انرژی
- خواب زیاد
- میل به خوردن کربوهیدراتها
- اجتناب از معاشرت
- احساس غم و بیحالی در بیشتر ساعات روز
این اختلال ممکن است با عنوان “افسردگی زمستانی” شناخته شود، اما برخلاف تصور رایج، اختلال عاطفی فصلی فقط به زمستان محدود نمیشود. برخی از افراد حتی در بهار و تابستان نیز با این مشکل مواجه میشوند. در ادامه، باورهای نادرست رایج درباره این اختلال و اهمیت شناخت دقیق آن را بررسی میکنیم.
باورهای غلط درباره اختلال عاطفی فصلی
1. اختلال عاطفی فصلی همان افسردگی زمستانی است
احساس ناراحتی یا کسالت در روزهای کوتاه زمستانی طبیعی است، اما اختلال عاطفی فصلی یک بیماری روانی جدی است. این اختلال شامل تغییراتی در خواب، اشتها، انرژی و خلقوخو است که ممکن است جنبههای مختلف زندگی فرد را مختل کند.
2. اختلال عاطفی فصلی فقط در زمستان رخ میدهد
هرچند این اختلال بیشتر در زمستان دیده میشود، اما نسخه تابستانی آن نیز وجود دارد.
- در زمستان: افزایش ملاتونین و کاهش سروتونین منجر به خستگی و افسردگی میشود.
- در تابستان: کاهش ملاتونین و گرمای زیاد منجر به بیخوابی و تحریکپذیری میشود.
3. این اختلال فقط بر خلقوخو تاثیر دارد
علاوه بر تغییرات خلقی، این اختلال میتواند:
- الگوی خواب
- اشتها
- سطح انرژی
- سلامت جسمانی (مثلاً افزایش وزن یا کاهش اشتها)
را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
4. نوردرمانی یک درمان سریع و قطعی است
نوردرمانی میتواند موثر باشد، اما برای همه جواب نمیدهد و نیاز به زمان و ترکیب با روشهای دیگر مانند:
- درمان شناختی رفتاری
- فعالیت فیزیکی
- مراقبتهای تغذیهای
دارد.
5. اختلال عاطفی فصلی موقتی است
علائم این اختلال میتواند تا 40 درصد از سال ادامه داشته باشد و نیازمند مداخلات درمانی است.
6. میتوان این اختلال را بهتنهایی مدیریت کرد
اگرچه تغییرات رفتاری مهم هستند، اما حمایت اجتماعی و کمک حرفهای از متخصصین سلامت روان ضروری است.
چه باید کرد؟
اگر علائم این اختلال را تجربه میکنید:
- با یک متخصص سلامت روان مشورت کنید.
- فعالیتهای اجتماعی و جسمانی خود را حفظ کنید، حتی اگر انرژی آن را ندارید.
- از نور طبیعی بهره ببرید و در صورت نیاز، از نوردرمانی استفاده کنید.
- رژیم غذایی سالم و سرشار از مواد مغذی داشته باشید.
نتیجهگیری
اختلال عاطفی فصلی چیزی فراتر از احساس بیحوصلگی یا خستگی فصلی است. این اختلال یک وضعیت روانی قابلتشخیص است که میتواند زندگی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. شناخت صحیح آن و جستجوی کمک حرفهای اولین گام برای مدیریت موثر این مشکل است.
لیست پزشکان مرتبط:
- لطیفه میکائیلی روانشناس | مشاور | رواندرمانگر | تهران
- سیما فردوسی روانشناس | مشاور | رواندرمانگر | تهران
- مهدی صحراگرددکترای تخصصی روان درمانی و روانشناس بالینی | تهران
- نازنین حبیبیدکترای تخصصی روان درمانی و روانشناس بالینی | تهران
- حمید کمرزریندکترای تخصصی روانشناس | مشاور | رواندرمانگر | تهران
- لیلا جبلیدکترای تخصصی روانشناسی | تهران
- مژگان پهلوانی روانشناس و هیپنوتراپیست،مشاور فردی،عضو انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران،درمان(پانیک ،افسردگی، وسواس، اضطراب و سوگ) درمان تروما، شکست عاطفی،مشاوره پیش از ازدواج،آموزش مهارت های زندگی و ارتباطی | تهران
- علیرضا فکریکارشناس ارشد روانشناس بالینی، درمانگر فردی و زوج درمانگر با رویکرد طرحواره درمانی و ACT | تهران
- رخساره ملاکریمیروانشناس بالینی رواندرمانگر-زوج و خانواده درمانی - مشاوره پیش از ازدواج-مداخله درخیانت،طلاق_مشاوره فردی_رشد و توسعه فردی | تهران
- محبوبه بنانیدکترای تخصصی روانشناس خانواده ،نوجوان و فردی ، زوج درمانگر و مشاورقبل از ازدواج و تحصیلی و شغلی مدرس دانشگاه و نوروتراپیست | تهران

