مغز و اعصاب

علت تشنج در کودکان چیست؟ درمان انواع تشنج

والدین بسیاری با مشکل تشنج در کودکان (Seizures in children) روبرو هستند. تشنج در کودکان ممکن است ناشی از عوامل گوناگون باشد و زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های مغز کودک بیش از حد فعال شوند. این فعالیت زیاد سلول‌ها باعث می‌شود که سیگنال‌های الکتریکی مغز به طور موقت از کار بیفتند. تشنج کودکان ممکن است با تب یا بدون تب همراه باشد. علم پزشکی در زمینه تشنج در کودکان پیشرفت‌های زیادی کرده و روش‌های متنوعی را برای درمان و مدیریت این بیماری ارائه کرده است.. این مطلب جنبه آموزشی و اطلاع رسانی دارد، در صورت مشکل به دکتر مغز و اعصاب مراجعه کنید.

علائم تشنج در کودکان

علائم تشنج در کودکان

تشنج در کودکان می‌تواند نشانه‌های متنوعی داشته باشد که بستگی به کودک دارد که چه تعداد از آن‌ها را تجربه کند. از جمله علائم شایع بیماری تشنج کودکان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نگاه کردن به یک نقطه بدون حرکت
  • تکان خوردن بدن
  • جهش عضلات دست و پا
  • هوشیاری از دست دادن
  • سخت شدن بدن
  • عدم کنترل بر ادرار و مدفوع
  • تهوع
  • سقوط ناگهانی بدون علت
  • اختلالات تنفسی
  • تغییرات در گفتار و بینایی
  • و…

به یاد داشته باشید که شناسایی برخی از نشانه‌ها می‌تواند از وقوع تشنج در کودکان جلوگیری کند.

علت ابتلا کودکان به تشنج چیست؟ دلیل تشنج اطفال

علت ابتلا کودکان به تشنج چیست؟ دلیل تشنج اطفال

تشنج نتیجه اختلال در فعالیت بخش‌های متفاوتی از مغز است. بنابراین علت بروز آن به این بستگی دارد که کدام قسمت از مغز فعالیت الکتریکی ناهنجار دارد. به صورت خلاصه می‌توان گفت بیماری‌ها و آسیب‌های زیر از مهم‌ترین دلایل ابتلا کودکان به تشنج هستند:

  • آسیب رسیدن به نواحی مختلف سر
  • آسیب رسیدن کودک در زمان تولد (قبل یا بعد از زایمان)
  • عوارض مادرزادی
  • تب یا عفونت شدید
  • وراثت
  • اختلال‌های مغزی پیشرونده
  • مصرف دارو
  • و…

البته موارد ذکر شده در بالا فقط از مهم‌ترین دلایل تشنج در کودکان هستند و ممکن است کودکی به دلایل دیگری که در این مقاله اشاره نشده به این بیماری مبتلا شود. تب و تشنج در کودکان هم با هم ارتباط زیادی دارند.

۶ نوع تشنج در کودکان

۶ نوع تشنج در کودکان

تشنج در کودکان می‌تواند به روش‌ها و انواع متنوعی ایجاد شود. امروزه انواع متفاوت این بیماری را در ۶ گروه طبقه بندی کرده‌اند. انواع تشنج در کودکان شامل:

۱. تشنج کانونی در کودکان: این نوع تشنج زمانی اتفاق می‌افتد که قسمت “کانون تشنج” مغز که در یکی از لوب‌های مغز واقع است دچار اختلال شود. مدت زمان آن کمتر از ۱ دقیقه است و اسپاسم عضلات متداول‌ترین نشانه‌های آن است.

۲. تشنج عمومی کودکان: شاید بتوان گفت تشنج عمومی پرتکرار‌ترین نوع این بیماری است که در اثر آن هر دو نیمکره مغز کودک تحت تأثیر قرار می‌گیرد. این نوع از بیماری خود را به زیر گروه‌های متنوعی تقسیم می‌کند. به‌عنوان‌مثال تشنج غائب، پتی‌مال یا تشنج کوچک، تشنج اتونیک، تشنج تونیک، تشنج تونیک ـ کلونیک عمومی یا گرندمال (GTC) انواع مختلفی از تشنج عمومی هستند که هر کدام از آن‌ها نشانه‌های خاص خود را دارند و به دلیل علل متفاوتی ایجاد می‌شوند.

سردرد خوشه ای چگونه درمان می‌شود؟ بیشتر بخوانید: سردرد خوشه ای چگونه درمان می‌شود؟

۳. تشنج میوکلونیک در کودکان: کودکانی که به این نوع از تشنج مبتلا هستند، در طول روز چندین بار و یا چندین روز متوالی تشنج را تجربه می‌کنند. در این نوع از بیماری عضلات بدن به صورت گروهی و ناگهانی اسپاسم می‌شوند.

4. اسپاسم نوزادان: این نوع تشنج در کودکان بسیار کمیاب است و فقط در سال اول زندگی فرد ممکن است روی دهد. این نوع تشنج فقط چند ثانیه زمان می‌برد، اما چون ممکن است در طول روز، صدها بار اتفاق بیافتد، بسیار خطرناک است. بنابراین اگر فرزندتان به این نوع از بیماری مبتلا شده باشد، حتماً باید به یک دکتر متخصص اعصاب کودکان مراجعه کنید.

۵. صرع مزمن در کودکان: صرع مزمن یکی از انواع تشنج در کودکان است. این نوع تشنج بیش از ۳۰ دقیقه ادامه دارد و وضعیتی بسیار جدی و فوری است. به‌گونه‌ای‌که ممکن است کودک شما چند روز را در بیمارستان نگهداری شود تا کاملاً خوب شود. تشنج مکرر در کودکان می-تواند یکی از نشانه‌های ابتلا به این مشکل باشد.

۶. تشنج تبی در کودکان: نوع دیگری از بیماری که تشنج تبی نام دارد، بیشتر در کودکان شش‌ ماهه تا پنج‌ ساله رخ می‌دهد. این تشنج با انقباض عضلات همراه است و شیوع زیادی دارد. تشنج تبی خود را به ۲ نوع تقسیم می‌کند. تشنجی که کمتر از ۱۵ دقیقه طول می‌کشد تشنج ساده و در غیر این صورت تشنج پیچیده است.

پیشگیری از تشنج در کودکان ممکن است؟

تشنج در کودکان یک اختلال عصبی است که ممکن است به عوامل ژنتیکی یا آسیب‌های مغزی مرتبط باشد. بنابراین، پیشگیری از آن کار ساده‌ای نیست و کودکان تأثیر چندانی در ایجاد یا جلوگیری از آن ندارند. ولی می‌توان با رعایت برخی نکات، احتمال تشنج در کودکان را کاهش داد. این نکات عبارتند از:

  • محدود کردن زمان بازی کودکان با کامپیوتر و سایر وسایل الکترونیکی
  • حفاظت از سر کودکان در برابر ضربه (به خصوص در دوران نوزادی)
  • معاینه کودکان توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب اگر پدر یا مادرشان مبتلا به تشنج باشند
  • خودداری از مصرف الکل و دخانیات توسط کودک (و والدین)
  • و…

انواع راه‌های درمان تشنج در کودکان

انواع راه‌های درمان تشنج در کودکان

امروزه روش‌های گوناگونی برای درمان نهایی تشنج در کودکان وجود دارد. از مهم‌ترین این روش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دارو: این روش درمانی پرکاربردترین و موثرترین راه برای درمان تشنج در کودکان است. قرص‌های متنوعی برای این منظور ساخته و به فروش می‌رسند. پزشک بر اساس ازمایشات انجام شده، نوع و مقدار داروی مناسب را برای کودک تعیین و تجویز می‌کند.
  • رژیم کتوژنیک: این روش درمانی شامل تغذیه کودک با غذاهای پرچرب و کم کربوهیدرات است. این رژیم باعث می‌شود که مغز و قلب کودک از کتون‌ها به عنوان منبع انرژی استفاده کنند. البته این روش برای همه کودکان مناسب نیست.
  • محرک عصب واگ (VNS) : این روش درمانی با استفاده از یک دستگاه کوچک که به یکی از عصب‌های واگ متصل است، پالس‌های برقی را به مغز کودک می‌فرستد. این روش فقط برای کودکانی که بالای ۱۲ سال هستند و به دارو یا جراحی حساسیت ندارند، پیشنهاد می‌شود. این روش ممکن است باعث عوارضی مانند تنگی نفس، درد گلو یا تغییر در صدا شود.
  • جراحی: این روش درمانی شامل برداشتن بخشی از مغز کودک که منشأ تشنج است، است. این روش فقط در مواردی که تشنج کودک بسیار شدید است و حذف بخشی از مغز تأثیر منفی بر روی بینایی و حافظه کودک ندارد، انجام می‌شود. این روش برای درمان سریع تشنج کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

عوارض تشنج در کودکان چیست؟

عوارض تشنج در کودکان چیست؟

تشنج در کودکان می‌تواند عوارض خطرناکی داشته باشد اگر کنترل نشود. از مهم‌ترین این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آسیب مغزی: تشنج می‌تواند باعث آسیب به بخش‌های مختلف مغز کودک شود که تأثیر بر روی حرکات، رفتارها و گفتار کودک دارد.
  • آسیب قلبی: تشنج می‌تواند باعث اختلال در ضربان قلب کودک شود و خطر سکته قلبی را افزایش دهد.
  • آسیب عصب واگ: تشنج می‌تواند باعث آسیب به عصبی شود که نقش مهمی در جویدن و بلعیدن غذا دارد. در نتیجه کودک ممکن است دچار مشکلاتی مانند بلع عکس، گلوگیری، سوزش گلو و سرفه شود.
  • آسیب ریوی: تشنج می‌تواند باعث شود که آب وارد ریه‌های کودک شود و عفونت تنفسی را ایجاد کند. به خاطر این عوارض، باید هر چه سریع‌تر کودک را به پزشک نشان داد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر فرزندتان برای اولین بار تشنج داشته باشد، باید فوراً یک پزشک متخصص مغز و اعصاب مشاوره کنید. اما بعد از آن نیازی نیست که هر بار که تشنج داشته باشد به پزشک بروید مگر اینکه شرایطی که پزشک به شما گفته بود رخ دهد. این شرایط می‌توانند شامل تشنج طولانی مدت، بیهوشی پس از تشنج، تشنج در حال شنا و… باشند. همچنین تشنج کودکان کمتر از دو سال باید جدی گرفته شود. لازم به ذکر است که درمان خانگی تشنج کودک موثر نیست و باید حتماً یک پزشک را ملاقات کنید. همچنین مراقبت از کودک پس از تشنج نیز بسیار ضروری است.

سؤالات متداول تشنج در کودکان

سؤالات متداول تشنج در کودکان
  • تشنج در کودکان چه کسانی را بیشتر تهدید می‌کند؟ تشنج در کودکان می‌تواند برای هر کودکی اتفاق بیفتد. اما کودکانی که سابقه خانوادگی دارند یعنی پدر یا مادرشان مبتلا به تشنج هستند و یا کودکانی که در زمان نوزادی ضربه‌ای به سر خورده‌اند، بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به تشنج هستند.
  • چه نوع درمانی برای تشنج در کودکان موثرتر و رایج‌تر است؟ درمان‌های مختلفی برای تشنج در کودکان وجود دارد که همه آن‌ها نتایج خوبی دارند. اما بهترین نوع درمان بر اساس ویژگی‌های کودک و نوع تشنجی که دارد، متفاوت است. پزشک متخصص مغز و اعصاب بعد از معاینه و آزمایش‌های لازم، بهترین نوع درمان را تشخیص و توصیه می‌کند.
  • تشنج در کودکان چه تأثیری بر روی زندگی عادی کودک دارد؟ به طور کلی می‌توان گفت که تشنج در کودکان ممکن است باعث اختلال در زندگی عادی کودک شود، بسته به شدت و فراوانی آن. البته این اختلالات با مصرف دارو یا انجام سایر درمان‌ها قابل مدیریت است.
  • چرا تشنج در خواب کودکان رخ می‌دهد؟ تشنج در خواب ممکن است ناشی از تب بالا و ناکنترل باشد. بنابراین باید به علائم تشنج در کودکان در خواب بسیار توجه کرد.

لیست پزشکان مرتبط:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا