کمبود ویتامین D و خطر عفونت های تنفسی؛ آیا این ویتامین از آنفلوآنزا محافظت می کند؟
ویتامین D بیشتر به عنوان ویتامین مفید برای استخوان ها شناخته می شود، اما نقش آن بسیار فراتر از سلامت استخوان است. در سال های اخیر پژوهش های متعددی نشان داده اند که این ویتامین در عملکرد سیستم ایمنی نیز نقش مهمی دارد. اکنون یک بررسی علمی جدید نشان می دهد کمبود شدید ویتامین D می تواند با افزایش خطر بستری شدن به دلیل عفونت های تنفسی، از جمله آنفلوآنزا، مرتبط باشد.
در ادامه به زبان ساده توضیح می دهیم این مطالعه چه یافته هایی داشته و چرا توجه به سطح ویتامین D برای سلامت عمومی اهمیت دارد.
ویتامین D چگونه در بدن تامین می شود؟
ویتامین D به دو روش اصلی وارد بدن می شود:
- قرار گرفتن در معرض نور خورشید که باعث ساخته شدن ویتامین D در پوست می شود
- دریافت از طریق غذا مانند ماهی های چرب، گوشت قرمز و زرده تخم مرغ
با این حال، بسیاری از افراد به دلایل مختلف مانند کم بودن قرار گرفتن در آفتاب، استفاده مداوم از ضد آفتاب یا رژیم غذایی نامناسب، دچار کمبود این ویتامین هستند.
نقش ویتامین D در سیستم ایمنی
علاوه بر نقش شناخته شده در سلامت استخوان و عضله، ویتامین D در تنظیم عملکرد سیستم ایمنی نیز موثر است. این ویتامین می تواند:
- به تقویت پاسخ دفاعی بدن در برابر میکروب ها کمک کند
- فعالیت برخی سلول های ایمنی را تنظیم کند
- دارای اثرات ضد ویروسی و ضد باکتریایی باشد
به همین دلیل پژوهشگران سال هاست ارتباط میان سطح ویتامین D و عفونت های تنفسی را بررسی می کنند.
بررسی جدید درباره ویتامین D و عفونت های تنفسی
در یک مطالعه بزرگ که توسط پژوهشگران دانشگاه ساری در انگلستان و با همکاری دانشگاه های آکسفورد و ریدینگ انجام شده، داده های مربوط به حدود ۳۶ هزار بزرگسال در بریتانیا تحلیل شده است.
نتایج این بررسی که در یک نشریه معتبر تغذیه بالینی منتشر شده، نشان داد افرادی که دچار کمبود شدید ویتامین D بودند، بیشتر در معرض بستری شدن در بیمارستان به دلیل عفونت های تنفسی قرار داشتند.
چه بیماری هایی در این مطالعه بررسی شدند؟
در این پژوهش، تنها یک بیماری خاص بررسی نشده، بلکه طیف گسترده ای از عفونت های تنفسی مورد توجه قرار گرفته است، از جمله:
- آنفلوآنزا
- ذات الریه
- برونشیت
- سایر عفونت های ویروسی و باکتریایی دستگاه تنفسی
بر اساس یافته ها، افرادی با کمبود شدید ویتامین D حدود ۳۳ درصد بیشتر احتمال داشت به دلیل این عفونت ها در بیمارستان بستری شوند.
چرا کمبود ویتامین D می تواند خطر را بالا ببرد؟
پژوهشگران معتقدند ویتامین D به بدن کمک می کند تا در برابر عوامل عفونی بهتر دفاع کند. وقتی سطح این ویتامین پایین باشد:
- پاسخ ایمنی بدن ضعیف تر می شود
- احتمال تکثیر ویروس ها و باکتری ها بیشتر می شود
- التهاب در بدن ممکن است شدیدتر شود
مجموع این عوامل می تواند باعث شود عفونت های تنفسی شدیدتر شده و نیاز به بستری در بیمارستان پیدا کنند.
آیا مصرف مکمل ویتامین D توصیه می شود؟
با وجود نتایج امیدوارکننده، چند نکته مهم باید در نظر گرفته شود:
- این نوع مطالعات ارتباط را نشان می دهند، اما همیشه به معنی رابطه علت و معلولی قطعی نیستند
- مصرف بیش از حد ویتامین D می تواند عوارضی برای کلیه ها و سطح کلسیم خون ایجاد کند
- بهترین راه، اندازه گیری سطح ویتامین D با آزمایش خون و تصمیم گیری درباره مصرف مکمل با نظر پزشک است
در کنار مکمل، داشتن تغذیه متعادل و قرار گرفتن منظم و ایمن در نور خورشید نیز اهمیت دارد.
جمع بندی
شواهد علمی نشان می دهند ویتامین D علاوه بر نقش مهم در سلامت استخوان، در عملکرد سیستم ایمنی و کاهش خطر عفونت های تنفسی نیز موثر است. بررسی جدیدی روی هزاران بزرگسال نشان داده کمبود شدید این ویتامین با افزایش خطر بستری شدن به دلیل بیماری هایی مانند آنفلوآنزا، ذات الریه و برونشیت ارتباط دارد.
توجه به سطح ویتامین D، به ویژه در افراد مسن، افراد کم تحرک یا کسانی که کمتر در معرض نور خورشید قرار می گیرند، می تواند بخشی از راهبرد حفظ سلامت عمومی و کاهش خطر عفونت های شدید تنفسی باشد.