شربت اکسپکتورانت: گام به گام به سمت تنفس آسانتر
در مواقعی که ریهها و دستگاه تنفسی با مخاط زیادی مواجه میشود، شربت اکسپکتورانت میتوانند نجاتبخش باشد. این شربت با کمک به حذف مخاط از ریهها به بهبود علائم سرفه و نفسکشیدن کمک میکند. در این مقاله به بررسی موارد مصرف، نحوه عملکرد، عوارض احتمالی، نحوه مصرف در کودکان و بزرگسالان و همچنین اشکال مختلف این دارو خواهیم پرداخت.
اکسپکتورانت (به انگلیسی: Expectorant)
نامهای تجارتی : Coufex – Pectoramin – Pectorant
رده درمانی: خلط آور، ضد سرفه
رده فارماکولوژیک: اکسپکتورانت(خلط آور)
رده بارداری: C
1. موارد مصرف شربت اکسپکتورانت:
شربتهای اکسپکتورانت (Expectorant) بیشتر در مواردی که با سرفه خشک یا سرفه با مخاط مواجه هستیم، توصیه میشوند. این نوع از داروها به حذف مخاط از دستگاه تنفسی کمک میکنند و میتوانند در مواردی مانند برونشیت، آسم یا حتی پس از سرماخوردگی استفاده شوند.
2. نحوه عملکرد:
اکسپکتورانت عمدتاً با رقیق کردن مخاط که در ریهها تجمع یافته است، عمل میکند. وقتی مخاط رقیقتر میشود، سرفه کردن برای حذف آن از بدن آسانتر میشود.
3. عوارض دارو اکسپکتورانت:
همچون دیگر داروها، شربت اکسپکتورانت نیز میتواند عوارض جانبی داشته باشد. برخی از عوارض شایع عبارتند از: ناراحتی معده، استفراغ، خارش یا راش پوستی. در صورت مشاهده هر گونه عارضه ناخواسته، باید فوراً با پزشک مشورت کرد.
در مورد اینکه آیا اکسپکتورانتها وارد شیر مادر میشوند یا نه، هنوز مطالعات دقیقی انجام نشده است؛ اما در مورد خانمهای باردار و مادران شیرده بهتر است با احتیاط و تجویز پزشک و فقط در صورتی مصرف شود که مزایای آن بیشتر از معایبش است. منبع : دانشگاه علوم پزشکی اراک
4. نحوه مصرف در کودکان و بزرگسالان:
- کودکان: بسته به سن و وزن کودک، دوز مصرف شربت متفاوت است. همیشه باید رعایت کرد که برای کودکان از مقدار توصیه شده دوز دارو را بیشتر نکنید.
- بزرگسالان: برای بزرگسالان، معمولاً دوز بیشتری توصیه میشود. ولی باز هم نباید بیش از مقدار توصیهشده مصرف کرد.
5. اشکال مختلف شربت اکسپکتورانت:
شربت اکسپکتورانت در اشکال متنوعی و با طعمهای مختلف برای افراد با سلایق متفاوت در دسترس است. علاوه بر شربتهای مایع، فرمهای قرصی، ژلهای و حتی کپسولی نیز وجود دارد. انتخاب بهترین فرم بستگی به نیاز و ترجیحات شخصی دارد.
توصیههای دارویی اکسپکتورانت
- در صورت استفاده از سایر تركیبات مقلد سمپاتیک، احتیاط شود.
- این دارو ممكن است ایجاد خواب آلودگی نماید. بنابراین از انجام كارهایی كه نیاز به هوشیاری دارند، پرهیز شود.
- قبل از هر گونه عمل جراحی و یا درمان های اضطراری، پزشک را از مصرف دارو باید مطلع كرد.
- در صورت تداوم نشانه های بیماری بیش از 7 روز یا وجود تب بالا، به پزشک مراجعه شود.
اکسپکتورانتها قرار نیست جلوی سرفههایتان را بگیرند و این مسئلهی مهمی است زیرا سرفههای خلطدار نباید سرکوب شوند، چون شیوهی بدن برای بیرون راندن موکوس اضافی، ذرات خارجی و یا میکروارگانیسمها از راههای هواییاند.
اکسپکتورانت برای گلو درد مناسب است؟
اکسپکتورانتها عمدتاً برای کمک به حذف مخاط از دستگاه تنفسی طراحی شدهاند. اگرچه گلو درد ممکن است به علت تراکم مخاط یا وجود مواد آلوده در دستگاه تنفسی ایجاد شود، اکسپکتورانتها معمولاً به تنهایی به عنوان یک راه حل برای درمان گلو درد توصیه نمیشوند.
گلو درد میتواند به دلایل متنوعی ایجاد شود، از جمله عفونتهای ویروسی یا باکتریایی، التهابات، آلرژی یا حتی استفاده زیاد از صدا. در بسیاری از موارد، درمان گلو درد به معالجه علت اصلی وابسته است.
اگر فرد مشکلی مانند سرفه با مخاط یا برونشیت داشته باشد و همچنین گلو درد همراه با آن داشته باشد، اکسپکتورانت میتواند به رفع مخاط کمک کند، اما این نوع از داروها ممکن است مستقیماً بر گلو درد تاثیر نگذارد. برای کنترل گلو درد، ممکن است نیاز به داروهای ضد التهاب، ضد درد یا حتی آنتیبیوتیکها (در صورت عفونت باکتریایی) وجود داشته باشد.
به هر حال، در هر موقعیتی قبل از مصرف هر دارو یا مکملی، بهتر است با پزشک مشورت کرد. برای مشاوره تلفنی با پزشک عمومی از سایت دکتریاب میتوانید کمک بگیرید.
میزان مصرف شربت اکسپکتورانت برای کودکان
میزان مصرف شربت اکسپکتورانت برای کودکان بسته به فرمولاسیون دارو، نوع مادهٔ فعال، سن و وزن کودک متفاوت است. به همین دلیل، توصیههای عمومی نمیتواند برای همه اکسپکتورانتها معتبر باشد.
با این حال، چند نکته کلی در مورد مصرف این نوع دارو برای کودکان وجود دارد:
بیشتر بخوانید:
داروی گلوکوزامین برای چیست؟ نحوه مصرف و عوارض آن
- همیشه راهنمای دارو را بخوانید: توصیههای مصرف برای سنین مختلف معمولاً روی بستهبندی دارو یا در بروشور داخلی آن ذکر شده است.
- از دوز بیش از حد اجتناب کنید: هرگز به کودک خود بیش از دوز توصیه شده دارو ندهید، حتی اگر فکر میکنید که دارو کافی نیست یا اگر فراموش کردهاید یک دوز را بدهید.
- با پزشک مشورت کنید: اگر مطمئن نیستید چقدر دارو باید به کودک خود بدهید، پیش از مصرف با پزشک متخصص اطفال یا داروساز مشورت کنید.
- هرگز داروهای بزرگسالان را به کودکان ندهید: محصولات مخصوص بزرگسالان ممکن است دوزهایی داشته باشند که برای کودکان نامناسب است.
- دقت کنید که دارو تداخلی با داروهای دیگر نداشته باشد: اگر کودک شما داروهای دیگری هم مصرف میکند، از پزشک یا داروساز خود مطمئن شوید که اکسپکتورانت با آنها تداخل ندارد.
در نهایت، وقتی دارویی را به کودک میدهید، همیشه باید با دقت و توجه به اطلاعات موجود و توصیههای پزشکی عمل کنید.
اسپکتورانت برای سینوزیت خوبه؟
در مواردی که سینوزیت (التهاب سینوسها) با تراکم مخاط و سختی در تخلیه آن همراه باشد، اسپکتورانت ممکن است مفید باشد.
با این حال، اسپکتورانت به تنهایی ممکن است نتواند همه جوانب درمان سینوزیت را پوشش دهد. سینوزیت ممکن است به علت ویروسها، باکتریها یا واکنشهای آلرژیک ایجاد شود. در صورت عفونت باکتریایی، آنتیبیوتیکها ممکن است نیاز باشد. همچنین، استروئیدهای نازال، ضدالتهابها و دیگر داروهای خاص ممکن است برای کاهش التهاب و درد موثر باشند.
اگر فکر میکنید که از سینوزیت رنج میبرید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا تشخیص دقیق داده شده و درمان مناسب تجویز شود. اگر اسپکتورانت را به عنوان بخشی از طرح درمانی خود در نظر میگیرید، از پزشک خود در مورد مزایا و محدودیتهای آن سوال کنید.
اکسپکتورانت برای کرونا
اکسپکتورانت دارویی است که به رقیق کردن و حذف مخاط از ریهها کمک میکند. اگر فردی مبتلا به COVID-19 شده باشد، اکسپکتورانت ممکن است به رفع این مخاط و کمک به تسهیل تنفس کمک کند.
واضح است که اکسپکتورانتها نمیتوانند کرونا را درمان کنند، اما میتوانند برخی از علائم آن را کمرنگتر کنند. با این حال، اگر فکر میکنید که علائم کرونا دارید یا اگر دارویی مانند اکسپکتورانت را مصرف میکنید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
شربت اکسپکتورانت در بارداری
در دوران بارداری، انتخاب دارو باید با احتیاط زیادی صورت گیرد تا از هر گونه اثر منفی بر جنین جلوگیری شود. شربتهای اکسپکتورانت، که برای کمک به تسهیل خروج مخاط از راههای تنفسی استفاده میشوند، باید با دقت و تنها زیر نظر پزشک مصرف شوند. گوایفنزین یکی از معمولترین اکسپکتورانتهای مورد استفاده است و به نظر میرسد که در دوزهای معمول بیخطر باشد، اما توصیه میشود قبل از مصرف هر دارویی، از جمله شربت اکسپکتورانت، حتما با پزشک مشورت شود.
در طول بارداری، مهم است که رویکردهای غیردارویی نیز برای مدیریت علائم در نظر گرفته شوند. به عنوان مثال، استفاده از بخور، نوشیدن مایعات فراوان و استراحت کافی میتوانند به تسکین علائم کمک کنند و از تجمع مخاط در راههای تنفسی جلوگیری کنند.
شربت اکسپکتورانت برای گرفتگی صدا
شربتهای اکسپکتورانت معمولاً برای تسهیل خروج مخاط از دستگاه تنفسی استفاده میشوند و میتوانند در مواردی که گرفتگی صدا به دلیل تجمع مخاط در گلو یا بالای قفسه صدری است، مفید باشند. این شربتها با رقیق کردن مخاط، به پاکسازی راههای تنفسی کمک کرده و میتوانند به بهبود جریان هوا و تسکین گرفتگی صدا کمک کنند. گوایفنزین یکی از رایجترین مواد موجود در شربتهای اکسپکتورانت است که به این منظور استفاده میشود.
شربت اکسپکتورانت کدئین برای چیست
شربت اکسپکتورانت کدئین یک داروی ترکیبی است که برای درمان سرفههای خشک و مزمن استفاده میشود. این شربت حاوی دو ماده فعال است: اکسپکتورانت و کدئین.
- اکسپکتورانت: این ماده به رقیق کردن و حذف ترشحات مخاطی از راههای هوایی کمک میکند، که این امر به راحتتر شدن سرفه و تخلیه مخاط از ریهها کمک میکند.
- کدئین: یک مخدر ضعیف است که به عنوان یک داروی ضد سرفه عمل میکند. کدئین با کاهش فعالیت در مرکز سرفه در مغز، به کاهش تکرار و شدت سرفه کمک میکند.
این دارو بیشتر برای سرفههای خشک و مزمن که در اثر سرماخوردگی، آلرژی یا دیگر بیماریهای تنفسی به وجود آمدهاند، تجویز میشود. با این حال، به دلیل وجود کدئین، استفاده از این دارو باید تحت نظر پزشک باشد، زیرا کدئین میتواند اعتیادآور باشد و عوارض جانبی داشته باشد. همچنین، استفاده از این دارو در برخی موارد، مانند در کودکان زیر یک سال یا افراد با برخی شرایط پزشکی خاص، توصیه نمیشود.
آیا شربت اکسپکتورانت تب بر است؟
شربتهای اکسپکتورانت معمولاً برای کمک به تسهیل خروج مخاط از راههای تنفسی طراحی شدهاند و به طور خاص به عنوان تببر عمل نمیکنند. این داروها شامل موادی مانند گوایفنزین هستند که با رقیق کردن مخاط، به بیمار کمک میکنند تا به راحتیتر آن را از بین ببرد.
برای کاهش تب، داروهایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن معمولاً توصیه میشوند. این داروها دارای خواص ضدالتهابی و تببر هستند و میتوانند در کاهش تب و تسکین درد ناشی از شرایط مختلف پزشکی مؤثر باشند.
آیا شربت اکسپکتورانت برای کودکان ضرر دارد؟
شربتهای اکسپکتورانت معمولاً برای کمک به خروج مخاط از راههای تنفسی در کودکان و بزرگسالان استفاده میشوند. گوایفنزین، یکی از رایجترین مواد مؤثر در شربتهای اکسپکتورانت، معمولاً به عنوان یک گزینه امن در نظر گرفته میشود، اما مانند هر دارویی، استفاده از آن برای کودکان باید با دقت و تحت نظر پزشک انجام شود.
در سالهای اخیر، توجه ویژهای به ایمنی داروهای سرفه و سرماخوردگی برای کودکان شده است. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و سایر مقامات بهداشتی توصیه میکنند که داروهای سرفه و سرماخوردگی بدون نسخه، از جمله اکسپکتورانتها، نباید به کودکان زیر 4 سال داده شوند. برای کودکان بین 4 تا 6 سال، این داروها باید تنها زیر نظر و با توصیه پزشک مصرف شوند. برای کودکان بالای 6 سال، این داروها ایمنتر هستند، اما همچنان باید با احتیاط و دقت به دستورالعملهای دوزبندی مصرف شوند.
همچنین، مهم است که عوارض جانبی احتمالی مانند حساسیت، تحریک معده و خوابآلودگی را در نظر بگیرید. پیش از دادن هر گونه داروی جدید به کودک، مشورت با یک پزشک یا داروساز ضروری است تا اطمینان حاصل شود که دارو برای سن و وضعیت سلامتی کودک مناسب است و با دیگر داروهایی که ممکن است مصرف میکند، تداخل ندارد.
در انتها
شربتهای اکسپکتورانت یک وسیله موثر برای کمک به حذف مخاط از دستگاه تنفسی و کاهش سرفه هستند. با وجود این، همیشه قبل از مصرف هر دارویی، باید با پزشک مشورت کرد تا اطمینان حاصل شود که این دارو مناسب واقعی شما است.