تغذیه

خواص سنبل الطیب (تاثیرات شگفت انگیز آن)

سنبل الطیب یک گیاه مفید است که می‌تواند به خواب بهتر، کاهش علائم ADHD، مدیریت استرس و اضطراب، بهبود عملکرد گوارش و تقویت سلامت قلب و عروق کمک کند. این گیاه همچنین به درمان لرزش دست، علائم یائسگی، سندروم پاهای بی‌قرار، سردرد و میگرن، دردهای مزمن و تقویت حافظه کمک می‌کند. سنبل الطیب با کاهش عوارض ناشی از قطع مصرف بنزودیازپین‌ها و افزایش تأثیر دمنوش‌های گیاهی، به عنوان یک درمان طبیعی محبوب شناخته می‌شود. در این مقاله خواص سنبل الطیب را به‌طور کامل بررسی می‌کنیم. با ما همراه باشید.

خواص سنبل الطیب

خواص سنبل الطیب برای خواب

سنبل الطیب به‌عنوان یک روش طبیعی برای بهبود خواب شناخته می‌شود. این گیاه با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی، به افزایش احساس آرامش و کاهش تحریک‌پذیری کمک می‌کند و به این ترتیب، به داشتن خوابی راحت‌تر و عمیق‌تر منجر می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهند که این گیاه می‌تواند زمان لازم برای خواب رفتن را به شکل قابل مشاهده‌ای کاهش دهد.

در یک مطالعه با افرادی که مشکلات خواب داشتند، استفاده از سنبل الطیب باعث شد زمان خواب رفتن آن‌ها نصف شود. این نتیجه به افزایش سطوح گاما آمینو اسید بوتیریک (GABA) در مغز نسبت داده می‌شود که یک انتقال‌دهنده عصبی است و نقش مهمی در آرامش و کاهش فعالیت عصبی دارد. افزایش GABA به کاهش استرس و اضطراب کمک کرده و در نتیجه، فرایند به خواب رفتن را تسهیل می‌کند. برای بهترین نتیجه، پیشنهاد می‌شود ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم از این گیاه دارویی را ۳۰ دقیقه تا دو ساعت قبل از خواب مصرف کنید. این زمان به ترکیبات فعال سنبل الطیب اجازه می‌دهد تا به طور کامل جذب شده و اثرات خود را اعمال کنند.

خواص سنبل الطیب برای علائم ADHD

افرادی که با اختلال بیش فعالی و کم توجهی (ADHD) دست و پنجه نرم می‌کنند، معمولاً با مشکلاتی مانند احساس جنب و جوش زیاد، تمرکز نکردن و عصبانیت مواجه‌اند. این علائم می‌توانند در عملکرد روزانه، تحصیل و روابط اجتماعی فرد اختلال ایجاد کنند. سنبل الطیب می‌تواند در کاهش این علائم کمک کند.

این گیاه می‌تواند میزان فعالیت بیش فعالی را کاهش دهد و به تمرکز بیشتر کمک کند. ترکیبات موجود در سنبل الطیب با تأثیر بر سیستم عصبی، به تنظیم سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند دوپامین و نوراپی‌نفرین کمک می‌کنند که نقش مهمی در توجه و تمرکز دارند. با این حال، مهم است که پیش از استفاده از سنبل الطیب برای درمان کودکان، با پزشک مشورت کنید و از دادن آن به کودکان زیر پنج سال خودداری کنید. مصرف سنبل الطیب به مدت سه هفته می‌تواند در بهبود علائم ADHD مؤثر باشد، اما برای دستیابی به نتایج پایدار و جلوگیری از عوارض جانبی، پیگیری منظم با پزشک ضروری است.

خواص سنبل الطیب برای کاهش سطح استرس و اضطراب

یکی از ویژگی‌های شناخته‌شده سنبل الطیب، قابلیت آن در کاهش استرس و اضطراب است. این گیاه حاوی ترکیبات شیمیایی مفیدی است که به تولید هورمون شادی، یعنی سروتونین، کمک می‌کند. سروتونین یک انتقال‌دهنده عصبی است که نقش کلیدی در تنظیم خلق و خو، خواب و اشتها دارد.

افزایش سطح سروتونین می‌تواند به کاهش علائم استرس و افسردگی کمک کند. علاوه بر این، سنبل الطیب دارای ترکیباتی است که به کاهش سطح کورتیزول، هورمون استرس، در بدن کمک می‌کنند. کاهش کورتیزول می‌تواند به بهبود پاسخ بدن به استرس و کاهش احساس اضطراب منجر شود. برای استفاده از خواص سنبل الطیب در کاهش استرس و اضطراب، می‌توان از دمنوش تهیه شده از ریشه خشک این گیاه، عصاره مایع، یا پودر ریشه استفاده کرد. انتخاب روش مصرف مناسب به ترجیحات شخصی و شدت علائم بستگی دارد.

خواص سنبل الطیب برای گوارش

سنبل الطیب به‌عنوان یک درمان خانگی برای نفخ شکم، درد معده و جلوگیری از اسهال کاربرد دارد. این گیاه دارای خواص ضد اسپاسم است که به کاهش گرفتگی‌های عضلات صاف دستگاه گوارش کمک می‌کند و در نتیجه، نفخ و درد معده را تسکین می‌دهد. همچنین، سنبل الطیب می‌تواند به تنظیم حرکات روده کمک کرده و از اسهال جلوگیری کند. اگرچه تحقیقات کافی در این زمینه انجام نشده، اما تجربیات شخصی و مطالعات محدود نشان‌دهنده خاصیت این گیاه در کاهش مشکلات گوارشی و تسهیل هضم هستند.

این تأثیرات می‌توانند به بهبود احساس فرد در طول روز کمک کنند، به‌ویژه پس از غذاهای سنگین یا در زمان مشکلات گوارشی. استفاده از سنبل الطیب برای مشکلات گوارشی می‌تواند به عنوان بخشی از یک رویکرد جامع برای بهبود سلامت دستگاه گوارش مورد استفاده قرار گیرد.

خواص سنبل الطیب برای قلب و عروق

خواص سنبل الطیب در تقویت عروق خونی و افزایش انعطاف‌پذیری آن‌ها، که به پیشگیری از لخته‌های خونی کمک می‌کند، از اهمیت بالایی برخوردار است. ترکیبات موجود در سنبل الطیب به گشاد شدن عروق خونی کمک کرده و جریان خون را بهبود می‌بخشند. این امر به کاهش فشار خون و بهبود عملکرد قلب منجر می‌شود. همچنین، با توجه به خاصیت آرام‌بخشی این گیاه، می‌توان از آن برای کاهش ضربان قلب بالا و فشار خون ناشی از استرس استفاده کرد.

استرس مزمن می‌تواند منجر به افزایش ضربان قلب و فشار خون شود که خطر بیماری‌های قلبی عروقی را افزایش می‌دهد. سنبل الطیب با کاهش استرس و اضطراب، به طور غیر مستقیم به حفظ سلامت قلب و عروق کمک می‌کند. این امر به بهبود عملکرد قلب و کاهش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی کمک می‌کند و به این ترتیب، سلامت کلی بدن را بهبود می‌بخشد.

خواص سنبل الطیب برای لرزش دست

لرزش دست، که معمولاً در سنین بالا مشاهده می‌شود و گاهی در جوانان نیز دیده می‌شود، ممکن است ناشی از استرس، اضطراب یا برخی اختلالات عصبی باشد. این لرزش‌ها می‌توانند در انجام فعالیت‌های روزمره مانند نوشتن، غذا خوردن و لباس پوشیدن اختلال ایجاد کنند. سنبل الطیب به خاطر خواص آرام‌بخشی که دارد، می‌تواند به درمان لرزش دست کمک کند.

مصرف این گیاه باعث کاهش تنش عصبی می‌شود و می‌تواند به‌صورت مؤثری برای کنترل و درمان لرزش دست ناشی از استرس استفاده شود. برای این منظور، بهتر است ریشه سنبل الطیب را خرد کرده و در مقداری آب بخیسانید تا از خواص درمانی آن بهره‌مند شوید. تهیه دمنوش یا استفاده از عصاره سنبل الطیب نیز می‌تواند در کاهش لرزش دست مؤثر باشد.

خواص سنبل الطیب برای یائسگی

یائسگی دوره‌ای از زندگی زنان است که با تغییرات هورمونی قابل توجهی همراه است و می‌تواند منجر به بروز علائم مختلفی مانند بی‌خوابی، گرگرفتگی، تغییرات خلقی و اضطراب شود. سنبل الطیب در درمان علائم یائسگی مانند بی‌خوابی و گرگرفتگی مؤثر است. این گیاه با تأثیر بر سیستم عصبی، به تنظیم خواب و کاهش شدت گرگرفتگی کمک می‌کند.

تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف منظم این گیاه می‌تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد و شدت گرگرفتگی را کاهش دهد. این نتیجه‌ها نشان می‌دهند که سنبل الطیب می‌تواند به‌عنوان یک راهکار طبیعی برای مدیریت علائم یائسگی به زنان کمک کند تا با تغییرات بدنی و هورمونی این دوره به شیوه بهتری کنار بیایند. استفاده از سنبل الطیب در ترکیب با سایر گیاهان دارویی مانند بلک کوهش می‌تواند اثربخشی آن را در کاهش علائم یائسگی افزایش دهد.

خواص سنبل الطیب برای سندروم پاهای بی‌قرار

سندروم پاهای بی‌قرار یک اختلال خواب است که باعث ناراحتی در پاها و نیاز به حرکت دادن آن‌ها می‌شود. این وضعیت می‌تواند منجر به مشکلات خواب و کاهش کیفیت زندگی شود. بسیاری از افراد با استفاده از سنبل الطیب بهبود یافته‌اند. این گیاه به‌عنوان یک آرام‌بخش طبیعی عمل کرده و به آرامش ماهیچه‌های پا و تسهیل خواب کمک می‌کند.

استفاده مداوم از سنبل الطیب می‌تواند به کاهش علائم این اختلال کمک کند، اما بهتر است قبل از شروع مصرف، با پزشک مشورت کنید. پزشک می‌تواند دوز مناسب و مدت زمان مصرف را تعیین کرده و از عدم وجود تداخل با سایر داروها اطمینان حاصل کند.

خواص سنبل الطیب برای سردرد و میگرن

سنبل الطیب تأثیر خوبی در کاهش سردرد و میگرن دارد. این گیاه با افزایش سطح ماده شیمیایی به نام اسید گاما آمینوبوتیریک در بدن و خواص آرام‌بخش خود، به کنترل و بهبود علائم میگرن کمک می‌کند. افزایش GABA به کاهش فعالیت عصبی بیش از حد در مغز کمک کرده و در نتیجه، درد ناشی از سردرد و میگرن را کاهش می‌دهد.

نوشیدن دمنوش سنبل الطیب هنگام بروز سردرد می‌تواند به افراد احساس آرامش دهد و در کاهش شدت و تعداد حملات میگرنی مؤثر باشد. استفاده از روغن سنبل الطیب برای ماساژ شقیقه‌ها نیز می‌تواند به تسکین درد کمک کند.

خواص سنبل الطیب برای دردهای مزمن

سنبل الطیب به‌عنوان یک مسکن طبیعی شناخته می‌شود و می‌تواند به تسکین درد کمک کند. این گیاه دارای خواص ضد التهابی و ضد اسپاسم است که به کاهش درد ناشی از التهاب و گرفتگی عضلات کمک می‌کند. مصرف مداوم چای سنبل الطیب می‌تواند به‌عنوان یک روش طبیعی برای مقابله با دردهای مختلف مثل زانو و کمر درد مفید باشد.

این گیاه دارویی با خواص ضدالتهابی و آرام‌بخش خود به کاهش تورم و التهاب نقاط دردناک کمک کرده و روند تسکین درد را تسریع می‌کند. استفاده از سنبل الطیب به صورت موضعی، مانند استفاده از روغن یا کرم حاوی این گیاه، نیز می‌تواند در کاهش دردهای عضلانی و مفصلی مؤثر باشد.

خواص سنبل الطیب برای تقویت حافظه

سنبل الطیب به‌خاطر داشتن ترکیبات فعالی مانند اسید والرنیک، می‌تواند به بهبود حافظه و مقابله با مشکلاتی مثل آلزایمر و فراموشی کمک کند. این ترکیبات دارای خواص آنتی‌اکسیدانی هستند که از سلول‌های مغزی در برابر آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کنند. پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که این گیاه می‌تواند به کاهش استرس اکسیداتیو در مغز و بهبود عملکرد مراکز حافظه کمک کند.

این اثرات به‌خصوص در میان سالمندان که در خطر ابتلا به بیماری‌های مربوط به کاهش توانایی‌های شناختی هستند، بسیار مفید است. مصرف منظم سنبل الطیب می‌تواند به بهبود تمرکز، حافظه و یادگیری در افراد مسن کمک کند.

کاهش عوارض قطع بنزودیازپین‌ها

در زمان ترک داروهای بنزودیازپین که معمولاً برای درمان اضطراب و بی‌خوابی تجویز می‌شود، عوارضی مانند بی‌خوابی، اضطراب، تحریک‌پذیری، تعریق و لرزش ممکن است بروز کند. سنبل الطیب به خاطر خاصیت آرام‌بخشی و تسکین‌دهندگی خود می‌تواند به کاهش این عوارض و سهولت در فرآیند ترک دارو کمک کند.

مصرف این گیاه به‌عنوان یک جایگزین طبیعی، می‌تواند به بازگرداندن الگوی خواب طبیعی و کاهش اضطراب حاصل از قطع دارو کمک کند. با این حال، ترک بنزودیازپین‌ها باید تحت نظر پزشک انجام شود تا از بروز عوارض جدی جلوگیری شود.

دمنوش‌های گیاهی ترکیبی

ترکیب سنبل الطیب با گیاهان دارویی دیگر می‌تواند اثربخشی آن را در درمان برخی شرایط افزایش دهد. گیاهانی مانند اسطوخودوس و گل گاوزبان دارای خواص مشابه سنبل الطیب هستند و ترکیب آن‌ها می‌تواند اثرات هم‌افزایی داشته باشد.

دمنوش ترکیبی اسطوخودوس و سنبل الطیب با خواص آرام‌بخش مضاعف می‌تواند به بهبود کیفیت خواب و کاهش علائم استرس و اضطراب کمک کند. همچنین، دمنوش گل گاوزبان و سنبل الطیب می‌تواند علاوه بر این خواص، در درمان مشکلات دیگری مثل سنگ کلیه و فشار خون بالا نیز مؤثر باشد. این دمنوش‌های ترکیبی با اضافه کردن عسل و لیمو ترش می‌توانند تجربه‌ای خوشمزه و در عین حال درمانی برای مصرف‌کننده به وجود آورند.

فرآوری گرد سنبل الطیب

تهیه گرد سنبل الطیب می‌تواند به‌راحتی انجام شود و بهترین راه برای استفاده از خواص این گیاه است. گرد سنبل الطیب یک روش رایج برای استفاده از خواص درمانی این گیاه است. برای تهیه این محصول، ابتدا باید ریشه‌های سنبل الطیب را به طور دقیق خرد کرده و سپس آن‌ها را در دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد خشک کنید. خشک کردن ریشه‌ها در دمای پایین به حفظ ترکیبات فعال آن‌ها کمک می‌کند.

پس از خشک شدن، ریشه‌ها را آسیاب کرده و از الکی با بافت ریز عبور دهید تا گرد یکدستی حاصل شود. الک کردن پودر به حذف ذرات بزرگ و ایجاد بافتی نرم‌تر کمک می‌کند. توصیه می‌شود که روزانه ۵ تا ۱۰ گرم از این پودر استفاده شود، که می‌تواند به عنوان یک مکمل غذایی یا برای تسکین برخی بیماری‌ها مورد استفاده قرار گیرد. پودر سنبل الطیب را می‌توان به صورت کپسول، قرص یا مخلوط با آب یا آبمیوه مصرف کرد.

تهیه تنتور والریان از سنبل الطیب

تنتور والریان، که از ریشه‌های سنبل الطیب درست می‌شود، یکی از راه‌های مؤثر برای استفاده از خواص درمانی این گیاه است. تنتور یک عصاره مایع غلیظ است که با خیساندن گیاه در الکل تهیه می‌شود. برای تهیه این تنتور، ۱۰۰ گرم ریشه خرد شده را در نیم لیتر الکل با غلظت ۶۰ درجه قرار دهید و بگذارید این ترکیب به مدت ۱۵ روز بماند. استفاده از الکل با غلظت بالا به استخراج مؤثر ترکیبات فعال از گیاه کمک می‌کند.

باید این مخلوط را روزانه چند بار هم بزنید تا از استخراج کامل ترکیبات فعال اطمینان حاصل شود. بعد از تمام شدن این مدت، محلول را صاف کرده و در یک شیشه دربسته نگه‌داری کنید. نگهداری تنتور در شیشه دربسته و در جای خنک و تاریک به حفظ کیفیت آن کمک می‌کند. مقدار مصرف توصیه شده از این تنتور بین ۱۰ تا ۳۰ قطره در روز است که بسته به شرایط فردی و شدت علائم متفاوت است.

مخلوط دارویی سنبل الطیب

روش دیگری برای استفاده از سنبل الطیب، تهیه یک مخلوط از پودر ریشه این گیاه به همراه رازیانه و قند است. رازیانه دارای خواص ضد اسپاسم و ضد نفخ است که می‌تواند به بهبود عملکرد گوارشی کمک کند. با سابیدن ۴ گرم از هر یک از این مواد و ترکیب آن‌ها، می‌توان یک ترکیب مؤثر برای مصرف به دست آورد.

این مخلوط را به چهار قسمت مساوی تقسیم کرده و هر ۶ ساعت یک بار، یک قسمت را استفاده کنید تا از خواص آرام‌بخش و درمانی آن بهره‌مند شوید. این ترکیب به ویژه برای افرادی که علاوه بر مشکلات خواب، از مشکلات گوارشی نیز رنج می‌برند، مفید است.

دمنوش سنبل الطیب

دمنوش سنبل الطیب یک روش ساده و مؤثر برای استفاده از خواص این گیاه است. تهیه دمنوش به این روش باعث آزاد شدن ترکیبات فعال گیاه در آب می‌شود و مصرف آن را آسان‌تر می‌کند. با اضافه کردن یک قاشق چای‌خوری از ریشه خشک شده به یک لیوان آب جوش و انتظار به مدت ۲۰ دقیقه، می‌توانید یک دمنوش آرام‌بخش و خواب‌آور تهیه کنید.

مدت زمان دم کشیدن دمنوش به ترکیبات فعال گیاه اجازه می‌دهد تا به طور کامل در آب حل شوند. مقدار مصرف توصیه‌شده برای این دمنوش، سه گرم ریشه خشک شده در هر فنجان است. دمنوش سنبل الطیب را می‌توان به تنهایی یا همراه با سایر گیاهان دارویی مانند بابونه یا نعناع مصرف کرد.

ملاحظات مهم در مصرف سنبل الطیب

زمانی که از سنبل الطیب به عنوان یک گیاه دارویی استفاده می‌کنید، باید به نکات احتیاطی توجه کنید. مصرف این گیاه ممکن است باعث خواب‌آلودگی شود، بنابراین از مصرف این گیاه قبل از رانندگی خودداری کنید، زیرا خواص خواب‌آور آن می‌تواند بر تمرکز و واکنش‌ها تأثیر منفی بگذارد. این امر می‌تواند خطر تصادفات رانندگی را افزایش دهد.

همچنین، افرادی که مشکلات کبدی دارند بایستی از مصرف سنبل الطیب بپرهیزند، زیرا متابولیسم این گیاه در کبد انجام می‌شود و ممکن است بر وضعیت کبدشان تأثیر منفی بگذارد. مصرف سنبل الطیب در افراد با مشکلات کبدی می‌تواند منجر به افزایش سطح آنزیم‌های کبدی و تشدید علائم بیماری شود.

اهمیت مشورت با پزشک

قبل از شروع مصرف سنبل الطیب به عنوان یک درمان گیاهی، مشورت با پزشک بسیار مهم است، به ویژه برای افرادی که مشکلات پزشکی دارند. این کار برای اطمینان از عدم وجود تداخل دارویی یا عوارض جانبی احتمالی اهمیت دارد. پزشک می‌تواند بر اساس وضعیت سلامتی فرد و داروهایی که قبلاً مصرف می‌کند، راهنمایی‌های لازم را ارائه دهد تا از هرگونه خطر جلوگیری شود.

مشورت با پزشک به ویژه برای افرادی که داروهای خاصی مصرف می‌کنند، مانند داروهای ضد افسردگی، ضد اضطراب، ضد تشنج و داروهای رقیق کننده خون، بسیار مهم است.

تداخلات دارویی سنبل الطیب

استفاده همزمان از سنبل الطیب با برخی داروها و مکمل‌های دیگر می‌تواند منجر به تداخلات دارویی شود. به عنوان مثال، مصرف همزمان سنبل الطیب با مکمل‌هایی مثل گل راعی، کاوا، جینکو و ملاتونین ممکن است منجر به افزایش اثرات آرام‌بخشی و خواب‌آوری شود. این تداخل می‌تواند خطر عوارض جانبی مانند خواب‌آلودگی بیش از حد، سرگیجه و کاهش تمرکز را افزایش دهد.

همچنین، ترکیب این گیاه با داروهای آرام‌بخش، الکل، بنزودیازپین‌ها و مواد مخدر باید شدیداً خودداری شود، زیرا ممکن است تأثیرات سمی بر بدن بگذارد یا عوارض جانبی را تشدید کند. این تداخلات می‌توانند منجر به مشکلات تنفسی، کاهش ضربان قلب و حتی کما شوند.

عوارض جانبی ناشی از مصرف طولانی‌مدت

مصرف سنبل الطیب به مدت بیش از ۸ هفته می‌تواند با عوارضی مثل ناراحتی معده، سرگیجه، خارش پوست و اختلال در کیفیت خواب همراه باشد. این عوارض نشان‌دهنده اهمیت محدود کردن زمان مصرف این گیاه دارویی است و اهمیت نظارت دقیق بر علائم را می‌رساند. در صورت بروز هرگونه عارضه جانبی، مصرف سنبل الطیب باید قطع شود و با پزشک مشورت شود.

محدودیت‌های مصرف سنبل الطیب در کودکان

مصرف سنبل الطیب در کودکان زیر سه سال به دلیل حساسیت‌های بالقوه و کمبود تحقیقات کافی درباره ایمنی آن در این گروه سنی، توصیه نمی‌شود. سیستم عصبی کودکان هنوز در حال رشد است و ممکن است به اثرات آرام‌بخش سنبل الطیب حساس‌تر باشند. این کار به منظور حفظ سلامت کودک و جلوگیری از عوارض جانبی احتمالی صورت می‌گیرد.

تداخل سنبل الطیب با داروهای بیهوشی

به دلیل تأثیر سنبل الطیب بر سیستم عصبی مرکزی و احتمال تداخل با داروهای بیهوشی، ضروری است که مصرف این گیاه دارویی حداقل ۲ هفته قبل از هر نوع جراحی متوقف شود. این زمان به بدن اجازه می‌دهد تا اثرات گیاه از بین برود و از تداخلات دارویی که ممکن است روند بیهوشی را مختل کند، جلوگیری شود. تداخل سنبل الطیب با داروهای بیهوشی می‌تواند منجر به عوارضی مانند کاهش فشار خون، کاهش ضربان قلب و مشکلات تنفسی شود.

احتیاط در مصرف سنبل الطیب برای زنان باردار و شیرده

به دلیل کمبود تحقیقات کافی برای ارزیابی اثرات سنبل الطیب بر روی جنین و زنان باردار، اکیداً توصیه می‌شود که زنان در دوران بارداری و شیردهی از مصرف این گیاه دوری کنند. ترکیبات موجود در سنبل الطیب ممکن است از جفت عبور کرده و بر جنین تأثیر بگذارد. نگرانی‌ها درباره عوارض جانبی برای جنین یا نوزاد، مانند تأثیر بر رشد یا سلامت، منجر به این توصیه شده است. این اقدام به منظور حفاظت از سلامت مادر و کودک و جلوگیری از هرگونه خطر احتمالی می‌باشد.

لیست پزشکان مرتبط:

دیدگاه و سوال خود را مطرح کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا