خواص آبغوره (تاثیرات شگفت انگیز و مضرات مصرف بیش از اندازه)
آبغوره، یک مایع طبیعی است که از انگورهای نارس درست میشود و در فرهنگهای مختلف، بهویژه در طب سنتی ایرانی، اهمیت زیادی دارد. این ماده غذایی نهتنها طعم خوبی به غذاها میدهد، بلکه به خاطر خواص درمانیاش هم در درمان بسیاری از بیماریها مانند مشکلات گوارشی، بیماریهای قلبی و مشکلات پوستی به کار میرود. در این مقاله، به بررسی خواص آبغوره و تأثیرات آن بر روی سلامت بدن خواهیم پرداخت.
خواص آبغوره
پاکسازی و تقویت رگهای خونی
آبغوره به دلیل وجود اسیدهایی مانند اسید مالیک و اسید تارتاریک، میتواند به کاهش کلسترول خون کمک کند. این اسیدها با تاثیر بر متابولیسم چربی ها، به ویژه کاهش LDL (کلسترول بد) و افزایش HDL (کلسترول خوب)، نقش مهمی در سلامت قلب ایفا می کنند. مصرف منظم این عصاره به تمیز شدن دیوارههای رگها از چربیهای مضر کمک کرده و باعث افزایش انعطافپذیری رگها میشود. این خاصیت، احتمال بروز بیماریهایی مانند سکته قلبی و مغزی را به میزان زیادی کاهش میدهد. آبغوره همچنین میتواند با تحریک جریان خون و کمک به کاهش فشار خون بالا، برای سلامت قلب مفید باشد. پتاسیم موجود در آبغوره نیز به تنظیم فشار خون کمک می کند و از بروز آریتمی های قلبی جلوگیری می نماید.
تقویت عملکرد سیستم گوارش و کاهش مشکلات گوارشی
یکی از مهمترین خواص آبغوره، تأثیر خوب آن بر روی سیستم گوارش است. اسیدهای طبیعی موجود در این مایع به هضم غذا کمک کرده و از بروز مشکلاتی مانند نفخ، سنگینی معده و سوءهاضمه جلوگیری میکنند. این اسیدها با تحریک ترشح آنزیم های گوارشی مانند پپسین و لیپاز، فرایند هضم را تسهیل می کنند. آبغوره همچنین به افزایش ترشح آنزیمهای گوارشی کمک میکند و به این ترتیب، جذب بهتر مواد مغذی در روده را تسهیل میکند. مصرف این مایع، بهویژه بعد از غذاهای سنگین، میتواند احساس راحتی و سبکی را به همراه داشته باشد. فیبر موجود در آبغوره نیز به بهبود حرکات روده کمک کرده و از یبوست جلوگیری می کند.
خاصیت ضدالتهابی و ضد میکروبی
آبغوره بهعنوان یک ضدالتهاب طبیعی، میتواند در کاهش التهابات داخلی و خارجی بدن کمک کند. ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی موجود در آبغوره، نقش مهمی در کاهش التهابات ایفا می کنند. این خاصیت برای افرادی که از دردهای مفصلی و عضلانی رنج میبرند، بسیار مفید است. همچنین مواد ضد میکروب موجود در آبغوره میتوانند در درمان عفونتهای خفیف مانند التهاب گلو و زخمهای دهانی مؤثر باشند. اسیدهای آلی موجود در آبغوره با ایجاد محیطی نامناسب برای رشد باکتری ها و قارچ ها، به مبارزه با عفونت ها کمک می کنند. غرغره کردن آبغوره رقیقشده نیز یک روش سنتی برای کاهش ورم و عفونتهای دهانی است.
تقویت عملکرد سیستم ایمنی بدن با آنتیاکسیدانها
ویتامین C و دیگر آنتیاکسیدانهای موجود در آبغوره از بدن در برابر آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد محافظت میکنند. رادیکال های آزاد، مولکول های ناپایداری هستند که به سلول ها آسیب رسانده و خطر ابتلا به بیماری های مزمن را افزایش می دهند. این ویژگیها، احتمال ابتلا به بیماریهای مزمن مانند سرطان و بیماریهای قلبی را کم میکنند. همچنین، مصرف منظم آبغوره به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و آن را در برابر بیماریهای ویروسی و باکتریایی مقاومتر میسازد.
اثرات سمزدایی و بهبود عملکرد کبد
آبغوره یکی از بهترین گزینهها برای سمزدایی طبیعی بدن به شمار میرود. این عصاره به پاکسازی سموم موجود در کبد و روده کمک کرده و عملکرد سیستم گوارش را بهبود میبخشد. آبغوره با تحریک تولید صفرا توسط کبد، به دفع سموم و چربی ها کمک می کند. مصرف به اندازه آبغوره میتواند تأثیرات مثبتی بر روی سلامت کبد داشته و در کاهش چربی کبد مؤثر باشد.
کاهش وزن و کنترل اشتها
آبغوره با کاهش اشتها و کمک به سوزاندن چربیهای اضافی، گزینهای مناسب برای کسانی است که میخواهند وزن خود را کم کنند. اسیدهای موجود در آبغوره به افزایش متابولیسم بدن کمک کرده و اکسیداسیون چربی ها را افزایش می دهند. ترکیبات موجود در آبغوره باعث افزایش متابولیسم بدن میشوند و از تجمع چربیها در بافتها جلوگیری میکنند. مصرف آبغوره به همراه یک رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم میتواند به کنترل وزن و رسیدن به تناسب اندام کمک کند.
تقویت سلامت و زیبایی پوست و مو
آبغوره به خاطر داشتن آنتیاکسیدانها و ویتامین C، در تولید کلاژن در بدن نقش دارد و به جوانسازی و شادابی پوست کمک میکند. کلاژن، پروتئینی است که باعث حفظ خاصیت ارتجاعی و استحکام پوست می شود. این ماده میتواند از ایجاد چینوچروک جلوگیری کرده و وضعیت موها را بهبود ببخشد. استفاده موضعی از آبغوره نیز به دلیل خواص ضد التهابی و ضد میکروبی، در کاهش لکها و جوشهای پوستی مؤثر است.
کاهش سردردهای ناشی از صفرا
در طب سنتی، آبغوره بهعنوان یک درمان طبیعی برای سردردهای ناشی از غلبه صفرا و سردردهای مزمن شناخته شده است. این ماده با کاهش صفرا و تنظیم مزاج، میتواند شدت سردردها را کاهش داده و به بهبود وضعیت کلی بیمار کمک کند.
موارد احتیاط و منع مصرف
اگرچه آبغوره خواص زیادی دارد، اما مصرف بیش از حد آن میتواند مشکلاتی مانند تحریک معده و افزایش اسید معده ایجاد کند. افرادی که به زخم معده یا مشکلات گوارشی مبتلا هستند، باید در مصرف این ماده احتیاط کنند. همچنین، افرادی که به مشکلات خاصی مبتلا هستند باید در مصرف آبغوره احتیاط کنند. به دلیل طبع سرد آبغوره، مصرف آن برای کسانی که دارای مزاج سرد هستند، توصیه نمی شود، زیرا ممکن است منجر به ضعف و بی حالی شود.
مضرات آبغوره
تحریک معده و افزایش اسید معده
آبغوره به خاطر اسیدی بودنش ممکن است برای کسانی که زخم معده دارند یا مشکلات گوارشی مثل ریفلاکس را تجربه میکنند، مضر باشد. استفاده زیاد از این ماده ممکن است باعث تحریک معده و افزایش اسید آن شود که میتواند احساس سوزش، درد معده و دیگر ناراحتی های گوارشی را بدتر کند.
ناسازگاری با افراد سردمزاج
طبق طب سنتی، آبغوره طبع سردی دارد. افرادی که مزاج سرد دارند با مصرف این ماده ممکن است دچار ضعف عمومی، کاهش انرژی، دردهای عضلانی و مشکلات عصبی شوند. این افراد بهتر است از مصرف زیاد آبغوره خودداری کنند یا آن را با مواد غذایی گرم مانند زنجبیل، دارچین و عسل مصرف کنند تا تعادل مزاج شان حفظ شود.
خطرات برای زنان باردار
آبغوره ممکن است به دلیل خاصیت قابض و تحریککنندهاش برای زنان باردار خطرناک باشد. مصرف زیاد آن میتواند موجب انقباضهای رحمی و افزایش خطر سقط جنین شود. زنان باردار باید در مصرف این ماده احتیاط کنند و قبل از استفاده با پزشک خود مشورت داشته باشند.
مشکلات گوارشی مانند نفخ و دلپیچه
استفاده زیاد از آبغوره میتواند باعث مشکلاتی در سیستم گوارش شود. برخی افراد بعد از مصرف زیاد این ماده دچار نفخ، دلپیچه و تجمع گاز در رودهها میشوند. این عوارض بیشتر برای کسانی که معده حساسی دارند یا آبغوره را بهصورت ناشتا مصرف میکنند، دیده میشود.
تضعیف قوای جنسی
مصرف بیش از حد آبغوره گاهی میتواند به کاهش قوای جنسی نیز بینجامد. این موضوع به ویژه در افرادی که دارای مزاج سرد هستند یا در مصرف مواد غذایی با طبع سرد زیادهروی میکنند، بیشتر مشهود است. در مصرف آبغوره تعادل و احتیاط برای جلوگیری از این مشکل ضروری است.
تداخل دارویی
آبغوره به علت ترکیبات شیمیاییای که دارد ممکن است با برخی داروها تداخل کند. به عنوان مثال، مصرف همزمان آن با داروهای ضدانعقاد خون مانند وارفارین میتواند خطر خونریزی را افزایش دهد. همچنین، تداخل با داروهایی که فشار خون را کاهش میدهند یا داروهای دیابت نیز گزارش شده است. مصرف همزمان آبغوره با این داروها میتواند اثرات آنها را کم کرده یا عوارض جانبی ایجاد کند.
خطر آسیب به مینای دندان
اسیدهای موجود در آبغوره ممکن است به مینای دندان آسیب برسانند و در صورت مصرف مداوم، میتوانند باعث حساسیت یا پوسیدگی دندانها شوند. بهتر است بعد از مصرف آبغوره، دهان را با آب بشویید تا اثرات اسیدی آن کاهش یابد
لیست پزشکان مرتبط:
- مهرداد نصراله زاده ثابتمتخصص تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- سعید حسینیدکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- احمدرضا درستی مطلقدکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- مریم مظاهریوندکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- رضا راست منشدکترا تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- مرتضی عقباییدکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- امید صالحیاندکترای تخصصی فیزیولوژی و تغذیه ورزشی | تهران
- وحید خانیکارشناس تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- مونا نوروزیمتخصص تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- زهرا اصلانیکارشناس ارشد تغذیه در جامعه | تهران