طبع سیر گرم است یا سرد ؟
سوالی که بسیاری از ما از خود میپرسیم این است که “آیا طبع سیر گرم است یا سرد” و آیا مصرف آن برای همه افراد مفید است؟ در این مقاله از دکتریاب سعی میکنیم به این سوال پاسخ دهیم.
طبع سیر گرم است یا سرد
طبع سیر
سیر یکی از موادی است که در طب سنتی به عنوان گرم و خشک شناخته میشود. ویژگی جالب این گیاه این است که حرارت آن با حرارت طبیعی بدن ما نزدیک است. به همین خاطر، اگر به مقدار مناسب و با توجه به نوع مزاج فرد مصرف شود، میتواند به سلامتی کمک کند.
با این حال، باید توجه داشت که مصرف زیاد سیر برای افرادی که مزاج گرم دارند و در محیطهای گرم زندگی میکنند، توصیه نمیشود. اما برای افرادی که مزاج سردی دارند و در شرایط سرد زندگی میکنند یا فعالیت جسمی کمی دارند، مصرف سیر بسیار مفید است.
در طب سنتی، مزاج گرم و خشک سیر به این معنی است که این ماده غذایی دارای خاصیت افزایش حرارت و کاهش رطوبت در بدن است. این ویژگیها میتوانند تاثیرات متعددی بر روی سیستمهای مختلف بدن داشته باشند. برای مثال، افزایش حرارت ناشی از مصرف سیر میتواند به بهبود گردش خون، افزایش متابولیسم و تقویت سیستم ایمنی کمک کند. کاهش رطوبت نیز میتواند در کاهش التهابات، بهبود عملکرد گوارشی و جلوگیری از رشد برخی از میکروارگانیسمها موثر باشد. نزدیکی حرارت سیر به حرارت طبیعی بدن به این معنی است که این ماده غذایی به راحتی توسط بدن پذیرفته شده و تاثیرات مثبت خود را بدون ایجاد عوارض جانبی ناخواسته اعمال میکند.
مصرف مناسب سیر با توجه به مزاج فرد از اهمیت ویژهای برخوردار است. در طب سنتی، افراد به چهار گروه اصلی از نظر مزاج تقسیم میشوند: گرم و خشک (صفراوی)، گرم و تر (دموی)، سرد و خشک (سوداوی) و سرد و تر (بلغمی). هر گروه از این افراد دارای ویژگیهای جسمی و روانی خاصی هستند و نیازهای تغذیهای متفاوتی دارند. افرادی که مزاج گرم دارند، به طور طبیعی دارای حرارت بیشتری در بدن خود هستند و مصرف مواد غذایی گرم مانند سیر میتواند منجر به افزایش بیش از حد حرارت و بروز علائمی مانند سردرد، افزایش فشار خون، بیقراری و جوش شود. بنابراین، به این افراد توصیه میشود که سیر را به مقدار کم و همراه با مواد غذایی خنک کننده مصرف کنند. زندگی در محیطهای گرم نیز میتواند تاثیر مشابهی بر بدن داشته باشد و نیاز به مصرف کمتر مواد غذایی گرم را افزایش دهد.
در مقابل، افرادی که مزاج سرد دارند، به طور طبیعی دارای حرارت کمتری در بدن خود هستند و مصرف مواد غذایی گرم مانند سیر میتواند به افزایش حرارت بدن، بهبود گردش خون و افزایش سطح انرژی آنها کمک کند. زندگی در شرایط سرد و فعالیت جسمی کم نیز میتواند نیاز به مصرف بیشتر مواد غذایی گرم را افزایش دهد. بنابراین، به این افراد توصیه میشود که سیر را به مقدار بیشتری مصرف کنند تا از خواص مفید آن بهرهمند شوند. به طور کلی، مصرف سیر باید با توجه به شرایط فردی و با رعایت اعتدال صورت گیرد تا بهترین نتیجه حاصل شود.
طبع سیر ترشی
سیر ترشی در طب سنتی با همه نوع مزاجها – چه بلغمی، چه صفرایی، چه سودایی و چه دموی – سازگار است. طبع متعادل آن باعث میشود که حتی بیماران نیز بتوانند به راحتی از آن استفاده کنند.
تهیه سیر ترشی، فرآیندی است که طی آن سیر خام در محیطی اسیدی مانند سرکه قرار میگیرد و به مرور زمان تغییراتی در طعم، بافت و خواص آن ایجاد میشود. این فرآیند نه تنها باعث بهبود طعم و افزایش ماندگاری سیر میشود، بلکه تغییراتی در طبع آن نیز ایجاد میکند. در طب سنتی، سیر ترشی به عنوان یک ماده غذایی با طبع معتدل شناخته میشود. این اعتدال طبع باعث میشود که سیر ترشی برای اکثر افراد با مزاجهای مختلف مناسب باشد و عوارض جانبی کمتری نسبت به سیر خام داشته باشد.
افراد بلغمی که دارای مزاج سرد و تر هستند، معمولاً با مشکلاتی مانند کندی هضم، نفخ، افزایش وزن و ضعف سیستم ایمنی مواجه هستند. مصرف سیر ترشی میتواند به بهبود عملکرد گوارشی، افزایش حرارت بدن و تقویت سیستم ایمنی این افراد کمک کند. افراد صفراوی که دارای مزاج گرم و خشک هستند، ممکن است با مشکلاتی مانند عصبانیت، بیقراری، جوش و آکنه مواجه باشند. مصرف سیر ترشی با طبع معتدل خود میتواند به کاهش حرارت بدن و تسکین این علائم کمک کند. افراد سوداوی که دارای مزاج سرد و خشک هستند، معمولاً با مشکلاتی مانند افسردگی، اضطراب، یبوست و خشکی پوست مواجه هستند. مصرف سیر ترشی میتواند به افزایش رطوبت بدن، بهبود عملکرد گوارشی و کاهش علائم افسردگی و اضطراب در این افراد کمک کند. افراد دموی که دارای مزاج گرم و تر هستند، ممکن است با مشکلاتی مانند پرخوری، افزایش فشار خون و خونریزی بینی مواجه باشند. مصرف سیر ترشی میتواند به کاهش حرارت بدن و بهبود تعادل مزاجی در این افراد کمک کند.
طبع سیر با ماست
ترکیبی که در طب سنتی استفاده میشود، ترکیب ماست با سیر است. ماست طبع سرد و تر دارد، در حالی که سیر گرم و خشک است. بنابراین، وقتی سیر به ماست اضافه میشود، طبع هر دو ماده متعادل میشود و میتوان گفت طبع ترکیب سیر و ماست متعادل است.
ماست، یکی از فرآوردههای لبنی پرمصرف، دارای طبع سرد و تر است. این به آن معناست که ماست باعث کاهش حرارت بدن و افزایش رطوبت آن میشود. این ویژگیها میتوانند برای افرادی که دارای مزاج گرم و خشک هستند و با مشکلاتی مانند افزایش حرارت بدن، تشنگی زیاد، بیقراری و جوش و آکنه مواجه هستند، مفید باشد. ماست با خنک کردن بدن و افزایش رطوبت آن، به تعادل مزاجی این افراد کمک میکند و علائم ناشی از گرمی و خشکی را کاهش میدهد. علاوه بر این، ماست حاوی مقادیر قابل توجهی از کلسیم، پروتئین و ویتامینهای گروه B است که برای حفظ سلامت استخوانها، عضلات و سیستم عصبی ضروری هستند.
سیر، در مقابل، دارای طبع گرم و خشک است. این به آن معناست که سیر باعث افزایش حرارت بدن و کاهش رطوبت آن میشود. این ویژگیها میتوانند برای افرادی که دارای مزاج سرد و تر هستند و با مشکلاتی مانند کندی هضم، نفخ، افزایش وزن و ضعف سیستم ایمنی مواجه هستند، مفید باشد. سیر با افزایش حرارت بدن و کاهش رطوبت آن، به بهبود عملکرد گوارشی، افزایش متابولیسم و تقویت سیستم ایمنی این افراد کمک میکند. علاوه بر این، سیر دارای خواص ضد میکروبی، ضد التهابی و آنتی اکسیدانی است که برای پیشگیری و درمان بسیاری از بیماریها مفید هستند.
ترکیب ماست و سیر، یک ترکیب غذایی رایج در بسیاری از فرهنگها است. این ترکیب نه تنها طعم مطبوعی دارد، بلکه از نظر طب سنتی نیز بسیار مفید است. با اضافه کردن سیر به ماست، طبع گرم و خشک سیر با طبع سرد و تر ماست ترکیب شده و یک طبع معتدل به دست میآید. این اعتدال طبع باعث میشود که ترکیب ماست و سیر برای اکثر افراد با مزاجهای مختلف مناسب باشد و عوارض جانبی کمتری نسبت به مصرف جداگانه این دو ماده داشته باشد. به عنوان مثال، افرادی که دارای مزاج گرم هستند و با مصرف سیر دچار افزایش حرارت بدن میشوند، میتوانند با اضافه کردن سیر به ماست، از این عارضه جلوگیری کنند و از خواص مفید سیر بهرهمند شوند.
طبع سیر و عسل
هر دو سیر و عسل طبع گرم دارند. این ویژگی باعث میشود که بتوان از آنها برای کاهش التهابها و دردهای مفصلی استفاده کرد. برای افرادی که به بیماریهایی مثل روماتیسم مبتلا هستند – که معمولاً با سردی طبع بدن مرتبط است – ترکیب سیر و عسل میتواند گزینه درمانی خوبی باشد.
سیر و عسل، دو ماده طبیعی با خواص فراوان، هر دو دارای طبع گرم هستند. این ویژگی مشترک باعث میشود که ترکیب این دو ماده یک داروی قدرتمند برای درمان بسیاری از بیماریها، به ویژه بیماریهای مرتبط با سردی طبع بدن، باشد. گرمی طبع سیر و عسل به معنای افزایش حرارت و کاهش رطوبت در بدن است. این ویژگی میتواند تاثیرات مثبتی بر روی سیستمهای مختلف بدن داشته باشد.
التهاب و درد مفاصل، از جمله شایعترین مشکلاتی هستند که با افزایش سن و یا به دلیل عوامل مختلفی مانند روماتیسم، آرتروز و سایر بیماریهای خود ایمنی رخ میدهند. این مشکلات معمولاً با سردی طبع بدن مرتبط هستند و با علائمی مانند درد، تورم، سفتی و محدودیت حرکت مفاصل مشخص میشوند. ترکیب سیر و عسل با داشتن طبع گرم، میتواند به افزایش حرارت موضعی در مفاصل، بهبود گردش خون و کاهش التهاب و درد کمک کند. خواص ضد التهابی سیر و عسل به دلیل وجود ترکیباتی مانند آلیسین در سیر و آنتی اکسیدانها و فلاونوئیدها در عسل است. این ترکیبات با مهار تولید مواد التهابی در بدن، به کاهش التهاب و درد مفاصل کمک میکنند.
روماتیسم، یک بیماری خود ایمنی است که باعث التهاب مزمن در مفاصل و سایر بافتهای همبند میشود. این بیماری معمولاً با سردی طبع بدن مرتبط است و با علائمی مانند درد، تورم، سفتی و محدودیت حرکت مفاصل، خستگی، تب و کاهش وزن مشخص میشود. ترکیب سیر و عسل میتواند به عنوان یک درمان کمکی در کنار درمانهای دارویی برای کاهش علائم روماتیسم مورد استفاده قرار گیرد. گرمی طبع این ترکیب به افزایش حرارت بدن، بهبود گردش خون و کاهش التهاب در مفاصل کمک میکند. خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی سیر و عسل نیز در کاهش درد و تورم مفاصل و بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به روماتیسم موثر است.
برای تهیه این ترکیب، میتوانید سیر خام را به صورت پوره درآورده و با مقدار مساوی عسل مخلوط کنید. این ترکیب را میتوانید به صورت ناشتا یا قبل از خواب مصرف کنید. البته، در صورت وجود هرگونه بیماری خاص، بهتر است قبل از مصرف این ترکیب با پزشک خود مشورت کنید.
طبع سیر همدان
نقش سیر در سوخت و ساز بدن نیز قابل توجه است. طبع گرم و خشک سیر همدان این ماده را به مکمل مناسبی برای افراد با مزاج سرد تبدیل میکند. همچنین سیر همدان میتواند متابولیسم افراد با مزاج سرد را تقویت کند.
سیر همدان، یکی از مرغوبترین انواع سیر در ایران، به دلیل شرایط خاص آب و هوایی و خاک این منطقه، دارای خواص ویژهای است. این نوع سیر نیز مانند سایر انواع سیر، دارای طبع گرم و خشک است، اما به دلیل ترکیبات خاص خود، تاثیر بیشتری بر روی سوخت و ساز بدن دارد. سوخت و ساز یا متابولیسم، مجموعهای از واکنشهای شیمیایی است که در بدن رخ میدهند و انرژی مورد نیاز برای فعالیتهای مختلف را تامین میکنند. افرادی که دارای مزاج سرد هستند، معمولاً دارای متابولیسم کندتری هستند و ممکن است با مشکلاتی مانند کاهش انرژی، افزایش وزن، کندی هضم و ضعف سیستم ایمنی مواجه باشند.
طبع سیر پخته
در ارتباط با طبع سیر پخته نیز اطلاعات جالبی وجود دارد. طبع سیر پخته نیز همانند سیر خام، گرم و خشک است. با این حال، پختن سیر باعث میشود که شدت طبع آن کمی کاهش یابد. این یعنی سیر پخته نسبت به سیر خام ملایمتر و بهتر قابل هضم است، اما همچنان خواصش را حفظ میکند.
پختن سیر، فرآیندی است که طی آن سیر خام در معرض حرارت قرار میگیرد و تغییراتی در طعم، بافت و خواص آن ایجاد میشود. این فرآیند نه تنها باعث بهبود طعم و افزایش قابلیت هضم سیر میشود، بلکه تغییراتی در طبع آن نیز ایجاد میکند. در طب سنتی، سیر پخته نیز مانند سیر خام دارای طبع گرم و خشک شناخته میشود. این به آن معناست که سیر پخته نیز باعث افزایش حرارت بدن و کاهش رطوبت آن میشود. با این حال، حرارت ناشی از سیر پخته نسبت به سیر خام کمتر است.
پختن سیر باعث میشود که برخی از ترکیبات فعال آن مانند آلیسین تا حدی تجزیه شوند. آلیسین، ترکیب اصلی مسئول بوی تند و خواص ضد میکروبی سیر است. تجزیه آلیسین در اثر حرارت باعث کاهش شدت طبع گرم سیر میشود. در نتیجه، سیر پخته نسبت به سیر خام ملایمتر و بهتر قابل هضم است. این ویژگی باعث میشود که افرادی که دارای مزاج گرم هستند و با مصرف سیر خام دچار افزایش حرارت بدن میشوند، بتوانند سیر پخته را با خیال راحتتری مصرف کنند.
با وجود کاهش شدت طبع گرم سیر در اثر پختن، سیر پخته همچنان خواص مفید خود را حفظ میکند. ترکیبات آنتی اکسیدانی، ضد التهابی و سایر مواد مغذی موجود در سیر تا حد زیادی در اثر پختن حفظ میشوند. بنابراین، مصرف سیر پخته نیز میتواند به تقویت سیستم ایمنی، بهبود گردش خون، کاهش التهاب و پیشگیری از بیماریهای مختلف کمک کند.
خواص متمایز سیر تازه نسبت به سیر خشک
وجود رطوبت بیشتر در سیر تازه باعث میشود که طبع آن کمی به سمت تری برود. این ویژگی موجب افزایش خواص سیر تازه نسبت به سیر خشک یا سیر قدیمی میشود. پس اگر به دنبال بهرهمندی بیشتر از خواص سیر هستید، توصیه ما این است که سیر تازه را ترجیح دهید.
سیر تازه، که به تازگی از زمین برداشت شده است، دارای رطوبت بیشتری نسبت به سیر خشک یا سیر قدیمی است. این رطوبت اضافی باعث میشود که طبع سیر تازه کمی به سمت تری متمایل شود. در طب سنتی، رطوبت به عنوان یکی از عوامل اصلی تعیین کننده خواص مواد غذایی در نظر گرفته میشود. افزایش رطوبت در یک ماده غذایی میتواند باعث افزایش خواص آن و بهبود تاثیر آن بر روی بدن شود.
در مورد سیر، رطوبت بیشتر در سیر تازه باعث میشود که خواص آن نسبت به سیر خشک یا سیر قدیمی افزایش یابد. برای مثال، سیر تازه دارای مقادیر بیشتری از ویتامین C، آنتی اکسیدانها و سایر مواد مغذی است. این مواد مغذی نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی، محافظت از سلولها در برابر آسیب و پیشگیری از بیماریهای مختلف دارند. علاوه بر این، سیر تازه دارای طعم ملایمتر و عطر کمتری نسبت به سیر خشک است. این ویژگی باعث میشود که مصرف آن برای افرادی که به طعم تند و بوی قوی سیر حساس هستند، راحتتر باشد.
سیر خشک یا سیر قدیمی، به دلیل از دست دادن رطوبت خود، دارای طبع گرمتر و خشکتری نسبت به سیر تازه است. این نوع سیر همچنان دارای خواص مفیدی است، اما خواص آن نسبت به سیر تازه کمتر است. برای مثال، سیر خشک ممکن است برای افرادی که دارای مزاج سرد هستند و به دنبال افزایش حرارت بدن خود هستند، مناسبتر باشد. با این حال، افرادی که دارای مزاج گرم هستند و با مصرف سیر دچار افزایش حرارت بدن میشوند، بهتر است از سیر تازه استفاده کنند.
مصلح سیر در طب سنتی
برخی مواد مانند سرکه، کره، گشنیز، رب انار و سکنجبین میتوانند به عنوان مصلح برای سیر استفاده شوند. این مصلحها نه تنها طعم و عطر سیر را تغییر میدهند، بلکه میتوانند خواص مفید دیگری را به آن اضافه کنند.
در طب سنتی، مصلح به مادهای گفته میشود که خواص یک ماده غذایی دیگر را تعدیل میکند و عوارض جانبی احتمالی آن را کاهش میدهد. سیر، به دلیل داشتن طبع گرم و خشک، ممکن است برای برخی از افراد، به ویژه افرادی که دارای مزاج گرم هستند، عوارضی مانند افزایش حرارت بدن، سردرد، سوزش معده و یا مشکلات پوستی ایجاد کند. مصرف مصلح همراه با سیر میتواند به کاهش این عوارض و بهبود تاثیر آن بر روی بدن کمک کند.
سرکه، یکی از رایجترین مصلحهای سیر است. سرکه دارای طبع سرد و تر است و میتواند حرارت ناشی از مصرف سیر را کاهش دهد. علاوه بر این، سرکه دارای خواص ضد میکروبی و ضد التهابی است که میتواند به تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماریها کمک کند. کره نیز به عنوان یک مصلح برای سیر مورد استفاده قرار میگیرد. کره دارای طبع سرد و تر است و میتواند خشکی ناشی از مصرف سیر را کاهش دهد. علاوه بر این، کره حاوی ویتامینها و چربیهای مفیدی است که برای سلامت بدن ضروری هستند.
گشنیز، یکی دیگر از مصلحهای سیر است که دارای طبع سرد و خشک است. گشنیز میتواند حرارت و خشکی ناشی از مصرف سیر را کاهش دهد و به بهبود عملکرد گوارشی کمک کند. رب انار، با داشتن طبع سرد و خشک، میتواند تاثیر مشابهی بر روی سیر داشته باشد. علاوه بر این، رب انار حاوی آنتی اکسیدانهای قوی است که برای محافظت از سلولها در برابر آسیب مفید هستند. سکنجبین، یک شربت سنتی ایرانی است که از ترکیب سرکه، عسل و نعناع تهیه میشود. سکنجبین دارای طبع معتدل است و میتواند به عنوان یک مصلح عمومی برای بسیاری از مواد غذایی از جمله سیر مورد استفاده قرار گیرد. این شربت دارای خواص خنک کننده، ضد التهابی و گوارشی است و میتواند به کاهش عوارض ناشی از مصرف سیر و بهبود تاثیر آن بر روی بدن کمک کند.
لیست پزشکان مرتبط:
- مهرداد نصراله زاده ثابتمتخصص تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- سعید حسینیدکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- احمدرضا درستی مطلقدکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- مریم مظاهریوندکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- رضا راست منشدکترا تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- مرتضی عقباییدکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- امید صالحیاندکترای تخصصی فیزیولوژی و تغذیه ورزشی | تهران
- وحید خانیکارشناس تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- مونا نوروزیمتخصص تغذیه و رژیم درمانی | تهران
- زهرا اصلانیکارشناس ارشد تغذیه در جامعه | تهران